Skala Depresji Becka (BDI): co mierzy i jak ją czytać

Skala Depresji Becka (BDI, w aktualnej wersji BDI-II) to 21-pozycyjny kwestionariusz samoopisowy, który mierzy nasilenie objawów depresyjnych w ostatnich dwóch tygodniach. Wynik ogólny mieści się w zakresie 0-63. Aaron Beck opracował pierwszą wersję w 1961 roku, a rewizję BDI-II opublikowano w 1996 roku, dostosowując treść do kryteriów diagnostycznych depresji. Ta strona nie zawiera testu: BDI-II jest narzędziem licencjonowanym, więc opisuję jego budowę i interpretację, a oficjalną wersję wypełnia się u psychologa lub lekarza.

Jak zbudowana jest skala Becka

Każda z 21 pozycji obejmuje jeden obszar objawów, na przykład nastrój, poczucie winy, utratę zainteresowań, sen, apetyt czy energię. Osoba wybiera jedno z czterech stwierdzeń, które najlepiej opisuje jej stan, a każde odpowiada punktom od 0 do 3. Wypełnienie zajmuje poniżej 5 minut. W analizach wyodrębnia się zwykle dwa wymiary: poznawczo-afektywny i somatyczny. Rozdzielenie ich pomaga, gdy objawy ciała mogą pochodzić z choroby fizycznej. Treści pozycji ani ich punktowania nie powielam.

Jak liczyć punkty i interpretować wynik w skali Becka

Punkty z 21 pozycji sumuje się, co daje wynik od 0 do 63. W podręczniku BDI-II (Beck, Steer i Brown, 1996) przyjęto następujące przedziały nasilenia:

• 0-13 punktów: nasilenie minimalne,
• 14-19 punktów: łagodne,
• 20-28 punktów: umiarkowane,
• 29-63 punktów: ciężkie.

Przykład ilustracyjny: osoba uzyskuje 24 punkty. Mieści się w przedziale umiarkowanego nasilenia objawów, ale ta informacja nie rozstrzyga o rozpoznaniu. Psycholog zapyta o przebieg objawów, ich wpływ na pracę i relacje, przebyte epizody oraz choroby somatyczne i leki. Ten sam wynik w innym kontekście znaczy co innego. Przesunięcie z 24 do 12 punktów po kilku tygodniach terapii mówi o czymś ważnym dla pacjenta, nawet jeśli żaden z wyników nie zastępuje oceny klinicznej.

Każdy przedział opisuje nasilenie objawów, a decyzje o pomocy zależą od całości obrazu. Wynik minimalny nie wyklucza kłopotów, które pojawiły się po dwutygodniowym oknie pomiaru, a wynik ciężki wymaga szybkiego kontaktu ze specjalistą.

U osób z chorobami somatycznymi przedziały wymagają ostrożności. Przegląd badań pokazał, że optymalne progi różnią się zależnie od choroby (od 7 do 22 punktów), a skala może zawyżać nasilenie depresji, bo objawy choroby nakładają się na objawy depresji.

Kto i kiedy stosuje skalę Becka

BDI-II służy w dwóch sytuacjach. Pierwsza to ocena nasilenia objawów na początku kontaktu z pacjentem, przed ustaleniem planu pomocy. Druga to monitorowanie zmiany: powtarzany co kilka tygodni pomiar pokazuje, czy objawy słabną, utrzymują się, czy narastają, a to pomaga ocenić skuteczność terapii lub leczenia. Skala jest też popularna w badaniach naukowych, ponieważ jej wynik łatwo porównać między grupami. Wersja z 1961 roku odpowiadała na potrzeby terapii poznawczej, a rewizja z 1996 roku zmieniła treść pozycji tak, by odpowiadała kryteriom diagnostycznym depresji w DSM-IV.

Skala Becka w Polsce: adaptacja i dostępność

Polską adaptację BDI-II przygotowali Zawadzki, Popiel i Pragłowska (2009), a narzędzie dystrybuuje Pracownia Testów Psychologicznych. W badaniu adaptacyjnym alfa Cronbacha wyniosła 0,93 w grupie kontrolnej i 0,95 w grupie klinicznej. Test jest dostępny dla uprawnionych użytkowników, na przykład psychologów, i nie służy do samodzielnego rozpoznawania własnego stanu. Jeśli chcesz sprawdzić, jak się czujesz, umów konsultację z psychologiem, psychoterapeutą albo lekarzem. Wynik omówiony ze specjalistą daje więcej niż liczba odczytana samodzielnie.

Ograniczenia skali Becka

Skala mierzy nasilenie objawów, a rozpoznanie wymaga osobnego procesu. Wysoki wynik oznacza, że warto się przyjrzeć sytuacji, i prowadzi do diagnozy psychologicznej lub konsultacji lekarskiej. Samoopis zależy od nastawienia i kontekstu wypełniania: osoba może zaniżać objawy ze wstydu albo je wyolbrzymiać, gdy zależy jej na uzyskaniu pomocy. Skala nie odróżnia też depresji od innych przyczyn podobnych objawów, takich jak żałoba, choroba tarczycy, niedobór snu czy skutki leków. Wersje z internetu zwykle nie mają norm. Jeśli któraś odpowiedź dotyczy myśli samobójczych, trzeba o niej porozmawiać ze specjalistą od razu. W nagłej sytuacji zadzwoń pod numer alarmowy 112.

Do szybkiego przesiewu często stosuje się PHQ-9, a współwystępujący lęk ocenia GAD-7. Różnicę między nasileniem objawów a rozpoznaniem dobrze ilustruje tekst o czułości i swoistości.

Jeśli budujesz panel, w którym takie pomiary mają być automatycznie liczone, przechowywane i porównywane w czasie: tym właśnie się zajmuję.